سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

103

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

تلاش‌هاى امام ابراهيم نسبت مىدهد و مىگويد : « هنگامى كه مشيت خداوند - عزّ و جلّ - بر انتقال سلطنت به بنى عباس قرار گرفت ، تمامى اسباب آن را برايشان فراهم كرد ؛ زيرا ابراهيم امام بن محمد بن على بن عبد اللّه عباسى در حجاز و شام روى سجاده نشسته بود و به خويشتن و عبادت و مصالح خانواده خود اشتغال داشت ، و از دنيا چندان مال و قدرتى نداشت ، حال آن‌كه مردم خراسان براى او مىجنگيدند و جان و مال خويش را در راه او مىدادند و بيشتر آن‌ها او را نمىشناختند . . . ، از طرفى ، چون خداوند تعالى خواهان شكست و انقراض دولت بنى اميه بود ، مردم يكباره از دور مروان ، با آن‌كه خليفه رسمى بود و لشكر و اموال و سلاح در اختيار داشت و خلاصه همه دنيا از آن او بود ، متفرق مىشدند ، و كارش روز به روز به ضعف و پريشانى مىنهاد ؛ او هم‌چنان در حال نابودى و اضمحلال بود ، تا آن‌كه شكست خورد و به قتل رسيد . اين خواست خداست و خدا بزرگ و متعال است . » « 1 » حركت عباسيان در سه مركز ادامه يافت : حميمه ، « 2 » كوفه و خراسان . تعدادى از بزرگان عباسى ، همچون ابو جعفر منصور و برادرش عبد اللّه بن حارثه و عموهايشان عهده‌دار امور حميمه بودند . مركز دوم كه كوفه بود به وسيله ابو سلمه خلال اداره مىشد . وى از رهبرى ابو مسلم خراسانى بر قيام عباسى غضبناك بود ؛ چرا كه ابو مسلم به اعراب ستم روا مىداشت . اما ابو مسلم عهده‌دار مركز اصلى دعوت در خراسان شد و در جمع‌آورى سپاهيان بسيار موفق بود . آن‌ها پس از چندى ، سپاه خليفه اموى ، مروان بن محمد را در كنار رودخانه زاب « 3 » شكست دادند و اين جنگ با قتل مروان پايان يافت . چندى نگذشت كه پرچم‌هاى سپاه ، كه علامت عباسيان بود ، در دهم محرم سال 132 ق در كوفه ظاهر شد و اين نشانهء سقوط دولت اموى و برپايى دولت عباسى بود . « 4 »

--> ( 1 ) . ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 129 . ( 2 ) . حميمه در سرزمين شراة واقع است و ياقوت حموى مىگويد : شراة جايى است بين دمشق و مدينه . ( معجم البلدان ، ج 5 ، ص 247 ) ( 3 ) . رود زاب يكى از انشعابات رود فرات است . ( 4 ) . دينورى ، الأخبار الطوال ، ص 104 - 105 .